Mua hàng
Thiết lập chính sách giá vốn ban đầu
Quy trình bật tính năng Giá vốn, chọn phương pháp phù hợp và thiết lập chính sách trước khi vận hành chính thức.
Thông tin chung
| Trường | Nội dung |
|---|---|
| Mục đích | Chọn đúng phương pháp tính giá vốn (Bình quân gia quyền/FIFO/Đích danh) cho từng nhóm hàng, thiết lập chính sách trước khi hệ thống bắt đầu tính giá vốn chính thức |
| Đối tượng áp dụng | Kế toán trưởng, Quản trị hệ thống — phối hợp Quản lý mua hàng/kho, Quản lý sản phẩm — khớp với vai trò trong Phân quyền |
| Phạm vi | Lần đầu bật tính năng Giá vốn (Costing) cho công ty, hoặc mở rộng chính sách riêng theo kho/SKU sau này |
| Tần suất | 1 lần khi bật tính năng; điều chỉnh khi có kho/SKU cần chính sách khác chính sách toàn công ty |
Điều kiện tiên quyết
- Công ty đã được cấp tính năng Giá vốn, và tính năng FIFO/Đích danh nếu cần dùng
- Tài khoản có quyền quản lý chính sách giá vốn (
costing.managepolicy) — xem Phân quyền - Nếu dự kiến dùng Đích danh: SKU liên quan đã bật quản lý theo serial
- Đã xác định công ty đang có tồn kho cũ (trước khi bật tính năng) hay bắt đầu từ tồn kho 0
Sơ đồ quy trình
Các bước thực hiện
Bước 1: Xác định phương pháp áp dụng cho từng nhóm hàng
- Ai làm: Kế toán trưởng
- Thao tác: Đánh giá đặc điểm hàng hoá—hàng đồng nhất, dễ trộn lẫn (gạo, xăng dầu, vật liệu rời) phù hợp Bình quân gia quyền; hàng có lô/hạn sử dụng cần theo dõi thứ tự nhập trước xuất trước phù hợp FIFO; hàng giá trị cao, mỗi sản phẩm là duy nhất (điện tử, trang sức có serial) phù hợp Đích danh — xem bảng so sánh tại Chính sách giá vốn
- Kết quả mong đợi: Xác định được phương pháp cho từng nhóm SKU/kho, biết nhóm nào cần chính sách riêng ngoài chính sách toàn công ty
Bước 2: Chuẩn bị tồn kho trước khi đổi phương pháp
- Ai làm: Quản lý kho
- Thao tác: Với SKU đã có tồn kho từ trước và sẽ chuyển sang FIFO/Đích danh, kiểm kê và xử lý để đưa tồn về 0 (bán hết, xuất hết hoặc điều chỉnh) trước khi chính sách mới có hiệu lực — nếu không thể đưa về 0, cần hiểu rằng tồn hiện có sẽ trở thành một lớp giá vốn mở đầu duy nhất
- Kết quả mong đợi: Tồn kho sạch hoặc đã xác định rõ số lượng/giá trị sẽ trở thành lớp mở đầu
Bước 3: Bật quản lý theo serial cho SKU dùng Đích danh
- Ai làm: Quản lý sản phẩm
- Thao tác: Bật quản lý theo serial trên các SKU sẽ áp dụng phương pháp Đích danh — bỏ qua bước này nếu không dùng Đích danh
- Kết quả mong đợi: SKU sẵn sàng để chọn phương pháp Đích danh trong chính sách; nếu SKU chưa bật serial, hệ thống sẽ chặn khi tạo chính sách Đích danh cho SKU đó
Bước 4: Tạo chính sách giá vốn
- Ai làm: Kế toán trưởng/Quản trị hệ thống
- Thao tác: Vào Tài chính > Giá vốn > tab Chính sách, tạo chính sách phạm vi Toàn công ty với phương pháp mặc định (thường là Bình quân gia quyền), sau đó tạo thêm chính sách riêng theo kho hoặc biến thể cho các nhóm hàng cần phương pháp khác — xem Chính sách giá vốn
- Kết quả mong đợi: Chính sách được lưu và áp dụng ngay; các phương pháp hiện đúng theo tính năng công ty được cấp
Bước 5: Tạo snapshot mốc ban đầu
- Ai làm: Kế toán viên
- Thao tác: Vào tab Snapshot, tạo snapshot cho các SKU/kho quan trọng ngay sau khi chính sách có hiệu lực — xem Snapshot giá vốn
- Kết quả mong đợi: Có mốc đối chiếu ban đầu để so sánh khi có vấn đề phát sinh sau này
Bước 6: Theo dõi giao dịch giá vốn đầu tiên
- Ai làm: Kế toán viên
- Thao tác: Sau khi có phiếu nhập/xuất đầu tiên hoàn tất, mở Giao dịch giá vốn, kiểm tra số tính ra và mở Giải trình để xác nhận công thức đúng như kỳ vọng
- Kết quả mong đợi: Xác nhận hệ thống tính đúng trước khi vận hành đại trà; nếu sai, quay lại Bước 4 kiểm tra lại chính sách
Xử lý ngoại lệ
| Tình huống | Cách xử lý |
|---|---|
| Không thấy FIFO/Đích danh trong danh sách phương pháp | Kiểm tra công ty đã được cấp tính năng tương ứng chưa |
| Không đổi được sang Đích danh | Kiểm tra SKU đã bật quản lý theo serial đầy đủ chưa |
| Giá vốn sau khi bật tính năng lệch kỳ vọng | Kiểm tra tồn kho tại thời điểm tạo chính sách—tồn cũ có thể đã gộp thành một lớp mở đầu duy nhất |
| Cần đổi phương pháp sau khi đã có giao dịch | Đổi không hồi tố dữ liệu cũ; nên đưa tồn về 0 và tạo snapshot mới trước khi đổi — xem Chính sách giá vốn |
Checklist hoàn thành
- Phương pháp tính giá vốn đã xác định cho từng nhóm hàng
- Tồn kho cũ đã xử lý phù hợp trước khi áp dụng FIFO/Đích danh
- Chính sách giá vốn (toàn công ty + riêng theo kho/SKU nếu có) đã tạo và đang áp dụng
- Snapshot mốc ban đầu đã tạo cho SKU/kho quan trọng
- Giao dịch giá vốn đầu tiên đã được kiểm tra và đúng kỳ vọng
Tài liệu liên quan
- Tính năng: Giá vốn (Costing), Chính sách giá vốn, Snapshot giá vốn
- SOP liên quan: Thiết lập giá mua NCC & giá vốn, Đối chiếu & khoá sổ giá vốn cuối kỳ